پیشنهاد : اپلیکیشن اصفهان صنعت را دانلود و بر روی گوشی های موبایل خود نصب نمایید ...
0
03136288464

لزوم توجه به بهبود قابلیت تاب‌آوری بنگاه‌ها در صنعت کشاورزی

بی‌شک امنیت غذائی یکی از مهم‌ترین اولویت‌ها و چالش‌های هر کشور است که اگر به درستی مدیریت نشود منشا به وجود آمدن بحران‌های بسیار اثر گذار در کوتاه و بلند‌ مدت خواهد بود و در مقابل اگر با کارامدی و درایت، چاره‌اندیشی شود شاخص‌های توسعه سرمایه انسانی از جمله سلامت و بهداشت و حتی رشد علمی و فرهنگی را متحول خواهد کرد. دسترسی عموم مردم به خوراک سالم، متناسب با نیازها و ذایقه‌هایشان و پایدار‌بودن این دسترسی، ارکان قانون‌گذار و حیطه حاکمیتی را برآن داشته است تا با سیاست و هدف‌گذاری این مقوله در اسناد بالادستی و برنامه‌های توسعه، کشاورزی و صنایع مرتبط را برای فراهم آوری پایدار غذا در جامعه پشتیبانی نماید. در سال‌های اخیر به مناسبت‌های مختلف به ضعف‌ها و قوت‌‌های سیاست‌گذاری‌های ملی در حوزه امنیت غذائی و کاستی‌های احتمالی در برنامه‌ریزی‌ها بسیار پرداخته‌شده و بیش از این هم نیاز به موشکافی دارد اما توجه به برنامه‌ریزی‌های سطح ملی نباید ما را از نقش بنگاه‌های اقتصادی خرد در این باره غافل نماید زیرا نهایتا عملکرد بنگاه‌های خرد در اکوسیستم کشاورزی و صنایع مختلف امنیت غذائی را برای جامعه فراهم می‌‌‌آورد و هرگونه نارسائی و ضعف ساختاری در سطح خرد، ناتوانی دستیابی به اهداف ملی را دامن می‌زند.

امروزه شاخص‌های جهانی و ابرروندنماها نشان می‌دهد، تواتر دگرگونی‌های محیطی و شدت اثر‌گذاری آنها در صنایع مختلف و از جمله صنعت کشاورزی نسبت به گذشته بسیار افزایش یافته است و همواره دگرگونی‌هائی در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، تکنولوژیک، زیست‌محیطی و قانونی اتفاق می‌اقتد که همزمان منشا فرصت‌ها و تهدیدهای فراوانی برای صنایع مختلف در اکوسیستم کشاورزی می‌شود. اینکه این تغییرات برای یک بنگاه فرصت‌هائی را برای رشد و سودآوری پایدار به همراه داشته باشد و یا برایش تهدیدهائی را ایجاد کند که استمرار بقایش را مختل نماید، بستگی به نحوه مواجهه بنگاه‌‌ها با مقوله دگرگونی‌های محیطی دارد. زیرا در بطن هر تغییر، همزمان فرصت‌ها و تهدیدهای فراوانی نهفته است. در ادبیات مدیریت استراتژیک به توان بهره‌گیری از این دگرگونی‌ها و ایجاد استحکام سازمانی در برابر آنها، “تاب‌آوری” گفته می‌شود که امروزه به عنوان یکی از قابلیت‌های مهم راهبردی هر بنگاه اقتصادی به شمار می‌رود.

با توجه موارد فوق در‌می‌یابیم که یکی از پایه‌های دستیابی به امنیت غذائی در کشور، توجه به افزایش قابلیت “تاب‌آوری” بنگاه‌های اقتصادی در اکوسیستم کشاورزی است. زیرا اگر آن سازمان‌ها نتوانند ساختارهای مدیریتی، تکنولوژیک و سرمایه انسانی خود را متناسب با این دگرگونی‌ها منعطف نمایند، بروز ریسک‌های محیطی، تولید پایدار آنها را مختل می‌سازد و در شرایط دشوار کنونی، خارج‌شدن چند بنگاه اثر گذار بالقوه می تواند امنیت غذائی کشور را با مخاطره مواجه کند و حتی بحران‌های اجتماعی را به همراه آورد. در سال‌های اخیر تحقیقات فراوانی در حوزه مدیریت استراتژیک درباره مقوله تاب‌آوری سازمانی انجام شده است و بینش‌هائی برای بهبود این قابلیت راهبردی توسعه یافته است که موارد زیر از جمله آنها است. بهره‌گیری از این بینش‌ها می‌تواند در مقیاس خرد استحکام سازمانی و ارزش‌آفرینی پایدار را برای بنگاه‌های صنعت کشاورزی و در مقیاس کلان امنیت غذائی را برای جامعه ایجاد نماید.

ایجاد رصدخانه‌های تغییر در مقیاس صنعت و سازمان‌ها

همانگونه که اشاره شد قابلیت “تاب‌آوری” مربوط به توانائی سازمان در مواجهه موثر با تغییرات محیطی، بهره‌گیری از فرصت‌های آن و مقاوم‌سازی دربرابر تهدیدهایش است. پس گام نخست برای بهبود تاب‌آوری، توانمند‌سازی سازمان‌ها در حوزه پیش‌بینی، شناسائی و تحلیل دگرگونی‌های آینده در بازار و محیط خواهد بود. امروزه شرکت‌های جهان تراز واحدهای “رصدخانه‌های تغییرات” را سازمان‌دهی کرده‌‎اند و در ابعاد صنعت نیز سازمان‌های موثری چون اتاق‌های بازرگانی می‌توانند با تشکیل کارگروه‌ها و فراهم‌آوری اطلاعات پایه و ایجاد هم افزائی میان شرکتی، قابلیت رصد تغییرات را برای بنگاه‌های اقتصادی در عرصه صنعت کشاورزی افزایش دهند. استفاده از روش‌هائی مانند آنالیز ریسک سازمانی، آینده‌پژوهی، تحلیل ازهم گسیختگی بازارها و مانند آن کیفیت اطلاعات رصدخانه‌های تغییر را افزایش می‌دهد و بنگاه‌ها را برای اتخاذ استراتژی‌هائی مانند انعطاف‌پذیری در برابر دگرگونی‌ها و شکل‌دهی بازارهای نوظهور و نابالغ آماده می‌نماید.

ایجاد قابلیت انطباق‌پذیری سازمانی

همانگونه که در حیطه محیط‌زیست آن دسته از جانوران و گیاهان پایدار می‌مانند که بیش از بقیه بتوانند با محیط پیرامون خود و تغییراتش منطبق شوند، در محیط کسب و کار نیز تنها سازمان‌های با قابلیت انعطاف و انطباق‌پذیری دوام می‌آورند. ایجاد این قابلیت‌ها نیازمند تمهیدات جدید مدیریتی و ساختاری است. مثلا امروزه ابعاد بزرگی سازمان یا مقیاس تولید آن، مزیت‌های رقابتی گذشته را از دست داده است زیرا در صورت بروز یک تغییر اثر‌گذار، انطباق سازمان بزرگ و لخت با آن بسیار سخت‌تر و نامحتمل‌تر خواهد بود و از این رو اکنون بسیاری از سازمان‌ها با تمهیدات کوچک و چابک‌سازی، تشکیل واحدهای کوچک خودگردانی که در قالب یک اکوسیستم بزرگ‌تر فعالیت می‌کنند، بهره‌گیری بیشتر از فرصت‌‌های برون‌سپاری و مشارکت باز، تاب‌آوری سازمان خود را افزایش داده‌اند. ایجاد زیر‌ساخت‌های “سازمان یادگیرنده” نیز یکی از ابعاد مهم برای قابلیت انطباق‌پذیری است، سازمانی که توانسته است درس آموخته‌های گذشته در رابطه با مواجهه با ریسک‌ها و بحران‌ها را ثبت، تحلیل و درونی‌سازی کند، سریع‌تر و کارامد‌تر می‌تواند با دگرگونی‌های جدید مواجه شود.

استفاده از تکنولوژی‌های جدید

روندنماهای کنونی نشان می‌دهد، در آینده نزدیک تکنولوژی‌های جدید مانند اینترنت اشیا می‌تواند شکل و ماهیت کسب و کار در تمامی ابعاد تولیدی و حتی فرایندهای دیگر مانند بازاریابی و فروش را با تحول اساسی مواجه کند. حس‌گرهائی که وضعیت یک تجهیز و یا شرایط محیطی را هر لحظه به رایانه‌های پردازش‌گر مخابره می‌کنند و در آنجا با روش‌های متعدد داده‌کاوی الگوهای رفتاری آنها کشف و تحلیل می‌گردد، امکان شناسائی و بررسی تغییرات را قبل از بروزشان برای سازمان فراهم می‌آورد. این قابلیت شگفت‌انگیز، کاهش توقفات تولید، افزایش کیفیت محصولات در اثر پایداری شرایط عوامل تولید، کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات و حتی بهبود اثربخشی شیوه‌های بازاریابی و فروش را به همراه خواهد داشت که مولفه‌های بسیار مهمی برای ایجاد تاب‌آوری در بنگاه‌ها به شمار می‌روند.

بهبود تاب‌آوری با توجه به مسئولیت‌های اجتماعی سازمان

نگرش سنتی به مسئولیت‌های اجتماعی، عمدتا معطوف به فعالیت‌های عام‌المنفعه و خیریه و مانند آن است. طبیعتا انجام این امور هم بسیار پسندیده است و هم برای بنگاه قابلیت‌هائی مانند بهبود نشان تجاری و توان لابی‌گری اجتماعی را به همراه دارد. اما گونه جدید توجه به مسئولیت‌های اجتماعی، مربوط به رفع چالش‌های اجتماعی از طریق محصولات و خدمات شرکت است. یعنی مدل کسب و کار را به گونه‌ای تنظیم نمائیم تا همه فعالیت‌های سازمان و ارزش‌آفرینی آن با حل چالش‌های اجتماعی همسو گردد. طبیعتا این نگرش اثربخشی بسیار بیشتری را به همراه خواهد داشت و از آنجا که عمده دگرگونی‌های محیطی نیز مرتبط با چالش‌های اجتماعی است، سازمانی که ارزش‌آفرینی خود را متناسب با آنها تنظیم کرده باشد از سطح تاب‌آوری به مراتب بالاتری برخوردار خواهد بود.

 

 

 

 

 

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *